BEETHOVENS LEVEN EN WERK.
Beethovens leven.
Ludwig van Beethoven leefde van 1770 - 1827. Hij wordt, samen
met Haydn en Mozart, gerekend tot de Weense Kassieken. Beethoven
leefde in het tijdperk wat we het "Klassieke" noemen. De term
klassiek moeten we echter niet te vast verbinden aan deze
periode, want wat we in de volksmond klassieke muziek noemen
bevat veel meer dan alleen de periode van de Klassieken. In
één van de latere lessen komen we daar nog uitvoerig op terug.
Reeds op vierjarige leeftijd werd bij de kleine Ludwig zijn
muzikaliteit ontdekt. Op zijn elfde speelde hij al moeilijke
Bach-werken uit zijn hoofd en schreef hij zijn eerste
composities. Korte tijd heeft hij in Wenen nog les gehad van
Mozart, maar omdat zijn moeder ernstig ziek werd en later ook
stierf, moest hij naar zijn geboorteplaats Bonn terug. Later,
op 22-jarige leeftijd ging Beethoven terug naar Wenen om daar
bij Haydn te gaan studeren; Mozart leefde toen niet meer.
Ondertussen volgde hij ook nog lessen bij een andere componist,
omdat hij, zo vond hij zelf, bij Haydn niet genoeg opschoot.
In 1796, Beethoven was toen 26 jaar, kreeg hij last van doofheid.
Deze doofheid zou hem de rest van zijn leven blijven kwellen
en hem uiteindelijk zijn gehoor totaal ontnemen. In 1808 moest
hij daarom stoppen als concertpianist en elf jaar later kon
hij eigenlijk niets meer horen. Voor een componist is er geen
grotere tragedie dan deze; je eigen muziek niet meer kunnen
horen!! Als componist bleef hij doorgaan, dat was zijn grote
passie.
Van zijn omgang met vrouwen is bekend dat hij meerdere malen
verliefd is geweest. Zo weten we van zijn liefde voor een
leerlinge van hem, Giulietta Guicciardi en van Gravin Therese
von Brunswick, van wie hij veel heeft gehouden. Maar de relatie
is uiteindelijk verbroken vanwege het standsverschil.
In een brief, die na Beethovens dood in een geheime lade is
gevonden, wordt zijn onsterflijke geliefde genoemd. Wie dat
is geweest heeft men niet met zekerheid kunnen vaststellen.
De film die is gemaakt over deze "Immortal Beloved"
laat op indrukwekkende wijze iets van het leven en werk van
Beethoven zien. Het is voor zover ik weet de enige film, waar
niet speciaal muziek voor geschreven hoefde te worden; alle
muziek die gebruikt wordt is van Beethoven zelf! De film is
zeer de moeite waard om te gaan bekijken.
Beethoven krijgt op het laatst een ongeneeslijke leverziekte
met daarbij ook nog een longontsteking en sterft op 26 maart
1827 tijdens een zwaar onweer.
Zijn muziek is een mengeling van triomf en teleurstelling, van
intense vreugde en ontroostbaar verdriet. Zijn muziekwerken
kunnen heel driftig zijn, net als hij zelf kon zijn, maar ook
ongelooflijk romantisch! Al deze tweestrijdigheden kwamen voor
in Beethovens karakter en zijn in zijn muziek óók duidelijk
te horen. Beethoven heeft ons allen een onsterfelijke wereld
van muziek nagelaten!!
Een greep uit Beethovens werk:
9 symfonieën - De derde symfonie, de Eroïca, was aanvankelijk
opgedragen aan Napoleon, voor wie Beethoven
bewondering had, maar toen Beethoven hoorde wat
voor wandaden hij verrichtte, verscheurde hij het titelblad
met de naam Napoleon.
- De vijfde symfonie, voor veel mensen
waarschijnlijk de bekendste, is een werk waarin Beethoven
duidelijk vecht tegen zijn beginnend doofheid. De symfonie is
één grote mengeling van noodlot en overwinning.
- De zesde symfonie, de Pastorale, is een uiting
van Beethovens grote liefde voor de natuur. In de symfonie laat
Beethoven ons de sfeer proeven van o.a. een kabbelend beekje
en een hevige onweersbui.
- De negende symfonie springt er helemaal uit
vanwege zijn veel grotere vorm en natuurlijk door het prachtige
slotdeel waarin het koor de boventoon voert, met de tekst van
Schiller: de "Ode an die Freude".
5 concerten voor piano en orkest.
1 concert voor viool en orkest.
De opera Fidelio - De opera (ook wel Leonore genoemd) gaat over
Leonore, wiens man onschuldig in de gevangenis
zit en die vermoord dreigt te worden. Zij vermomt
zich als man, noemt zich Fidelio, en weet zo een baantje te
krijgen in de betreffende staatsgevangenis.
Ondertussen wordt de dochter van de hoofdcipier verliefd op
Fidelio, maar de liefde wordt natuurlijk niet beantwoord!
Uiteindelijk weet Leonore haar man Florestan te bevrijden, en
de corrupte Pizzarro, die hem gevangen hield, wordt gearresteerd.
Diverse Ouvertures. Een ouverture is een openingsstuk. Beethoven
schreef voor zijn opera Fidelio wel drie
ouvertures. Hiervan wordt er één als werkelijk
openingsstuk gebruikt en één als intermezzo (=tussenspel) in
het laatste deel van de opera. Ook schreef Beethoven ouvertures
voor een speciale gelegenheid, zoals de opening van een
belangrijk gebouw (Weihe des Houses) en de ouverture "Egmont"
voor de de opvoering van het drama over de terechtstelling van
Graaf Egmont.
32 pianosonates, waaronder de "Mondscheinsonate" en
sonate Pathétique.
6 strijkkwartetten.
Fantasie voor piano, koor en orkest. Dit prachtige werk is
Beethovens voorstudie geweest voor zij 9e symfonie.
Dit is ook duidelijk te horen aan de hoofdmelodie die Beethoven
gebruikt.
Kleine pianowerkjes, waaronder het bekende "Für Elise" en
diverse kleine sonates, sonatines genoemd.