Erik Alfred Leslie Satie (Honfleur, 17 mei 1866 - Parijs, 1 juli 1925) was een Frans componist en pianist.
Hij leidde het leven van een bohémien. Hij was een maatschappelijk buitenstaander en werd gezien als een
kolderieke zonderling en provocateur. Zijn oeuvre, dat vooral uit piano- en toneelwerken bestaat,
geraakte na zijn dood in de vergetelheid. Niettemin oefende hij tijdens zijn leven al invloed uit op
andere componisten zoals Claude Debussy, Maurice Ravel, Darius Milhaud en Francis Poulenc, en later ook op
John Cage. De Amerikaan Cage was het ook die in de jaren 40 op de moderniteit van Satie wees en daarmee
de aanzet gaf voor een nieuwe receptie van Saties werken.
Na privémuzieklessen studeerde Satie vanaf 1879 aan het Conservatoire national supérieur de musique in Parijs.
In 1882 werd hij vanwege zijn zwakke prestaties in de voorbereidingsklas voor piano uitgeschreven, maar vanaf
1883 bezocht hij als gaststudent de colleges over harmonie. In 1885 studeerde hij opnieuw in een pianoklas,
maar het volgende jaar staakte hij de studie. Van 1905 tot 1908 studeerde hij aan de Schola Cantorum bij
Albert Roussel contrapunt.
In 1887 vertrok Satie naar Montmartre. Die plaats, toen nog aan de rand van Parijs gelegen, was rustiek,
maar had vele cafés en cabarets en telde daarom ook vele kunstenaars: acrobaten, kunstschilders, muzikanten
en schrijvers. Satie genoot van de stimulerende atmosfeer, deze van alle maatschappelijke dwang bevrijde
omgeving. Uit een welgestelde familie afkomstig, leefde hij een groot deel van zijn leven in armoede.
Hij was gedwongen om zich als cabaret- en barpianist in leven te houden. Hij trad voornamelijk op voor
café- en varietépubliek, bijvoorbeeld in het cabaret Le Chat Noir en later in de "Auberge du Clou".
In 1891 kwam hij in contact met Claude Debussy in de Auberge du Clou; er ontwikkelde zich een levenslange
maar niet altijd eenvoudige vriendschap tussen de twee mannen. Ook Maurice Ravel kende Satie goed. Beiden,
Debussy en Ravel, zetten zich vanaf 1911 op concerten van de Société Musicale Indépendente voor Saties
werken in en zo kreeg Satie voor het eerst enige waardering bij het publiek.
Beïnvloed door de middeleeuwse muziek en bouwkunst componeerde Satie voornamelijk volgens het principe
van de bouwdoos. Daarmee vond hij een oplossing voor het probleem van zijn te geringe muziektheoretische kennis.
Hij gebruikte enkele geprefabriceerde elementen, die hij onafhankelijk van conventionele parameters als
melodiek, ritme en harmoniek, hanteerde. Zonder vaste reeks, vrij inwisselbaar en herhaalbaar, volledig
of gedeeltelijk, kon ieder van deze elementen op verschillende toonhoogten aaneengeschakeld worden, zodat
een neutrale leidtoon en daarmee een statische klankband ontstaat.
Satie schreef werken voor orkest, orgel, 3 opera's, een operette, balletmuziek, muziek voor toneel,
vocale muziek, kamermuziek, pianomuziek en muziek voor de film Entr'acte.
De muziek die je hoort is de Gymnopedie nr 1 voor piano.
Een midifile van Gnossiene nr 1 kun je hier downloaden:
